بیوگرافی دکتر محمود بهزاد

دکتر محمود بهزاد در 22 اسفند سال 1292 خورشیدی در شهر رشت به دنیا امد. وی پدر علم زیست شناسی نوین ایران است. او آثار بسیار زیاد ترجمه و تالیف در حوزه زیست شناسی دارد.

زندگی نامه

دوران کودکی و جوانی

تحصیلات دوره ابتدایی و متوسطه را در رشت گذراند و جزء اولین دیپلمه‌های گیلان بود.

تحصیلات دانشگاهی

وی در دوره جوانی به دانشسرای عالی رفت و در سال 1314 در رشته علوم طبیعی و تربیتی فارغ التحصیل شد. پس از اتمام خدمت نظام وظیفه رهسپار کرمانشاه شد و به مدت 5 سال در ان استان ماند و سپس به رشت بازگشت. به دلیل آشنایی کامل با زبان فرانسوی و مطالعات مداوم، کتاب «داروین چه میگوید؟» را در سال 1322 تالیف و کتاب «راز وراثت» اثر ژان روستان را در سال 1323 ترجمه کرد. وی در سال 1324 پس از انتقال به تهران، فعالیت آموزشی خود را در دبیرستان البرز آغاز نمود. در سال 1328 همزمان با اخذ مدرک دکترای داروسازی، فعالیت خود را بر تهیۀ کتاب‌های درسی و کمک درسی متمرکز ساخت.

او با کمک دکتر علی زرگری و دکتر صادق مبین به تنظیم یک دوره کتاب درسی برای شش کلاس متوسطه مشغول شد. در همین دوران با دکتر احمد بیرشک در گروه فرهنگی هدف همکاری داشته و از همین طریق فعالیت خود را به عنوان ویراستار و مترجم موسسه فرانکلین آغاز کرد.

دکتر بهزاد از سال 1340 تدریس علوم طبیعی به زبان فرانسوی را در دبیرستان فرانکوپرسان (رازی) عهده دار شد. در همین مدت با دانشگاه آزاد ایران قبل از انقلاب اسلامی به عنوان «ویراستار ارشد» همکاری داشت. حاصلِ این دوره تالیف حدود 50 عنوان کتاب بود. در همین ایام شورای استادان دانشگاه، ایشان را به عنوان استاد دانشگاه شناختند و همزمان در مدرسه عالی دختران هم تدریس مینمودند.

والدین و خانوادۀ پرفسور محمود بهزاد

پدر وی جواهرساز بود و چون جواهر به سبک فرنگی می‌ساخت او را مشهدی علی فرنگی ساز خطاب میکردند. وی مردی روشنفرک بود و تمامی فرزندان و خویشاوندان اعم از پسر و دختر خود را برای رفتن به مدرسه که در ان مواقع کم بود، ترغیب میکرد و مادرشان هم بانویی متدین و معلم قرآن زنان بود.

شرایط زندگی خانوادگی پرفسور محمود بهزاد

محمود بهزاد در مورد شرایط زندگی خانوادگی خود چنین میگوید:

پدرم جواهر ساز بود و خیلی آدم روشن و ضدخرافه‌ای بود. همۀ ما و حتی فرزندان قوم و خویش‌هایمان را هم، حتی با زور، به مدرسه فرستاد. روزنامه خوان بود و مجلات و روزنامه‌های بادکوبه هم برایش می‌آمد و در جریان مسائل دنیا بود. یادم است موقع نوشتن اولین کتاب هایم، به تهران می‌آمد و هره را که لازم بود برایم تهیه میکرد؛ گاهی هم با چه زحمتی.
عمویم جواهر می‌ساخت و پدرم سرپرستی میکرد. هر دو هم عضو نهضت جنگل بودند. یادم هست که همیشه با تفنگ به مغازه می‌رفت. وقتی بچه بودم، خیلی از جنگلی‌ها از جمله دکتر حشمت را دیده‌ام.
در همین حدود ادارۀ ثبت اسناد امروز را میگفتند «قورق کارگذار»، اینجا جایی بود که جنگلی‌ها را می‌آوردند و اعدام می‌کردند. صحنه‌ای که در کودکی بارها شاهدش بودم.
خواهرم مریم، که از اولین خانم‌های تحصیل کردۀ گیلان بود، سال‌های متمادی معلم بود. بعدا دکتر دندان پزشک شد. خواهر دیگرم مثل مادرم بیشتر اهل عبادت بود.
برادر کوچکترم، مدرسۀ نظام را در کرمانشاه دید و افسر نیروی هوایی شد. آدم آرمانگرایی بود و به خاطر آرمان‌هایش هم جان باخت. پنج سال از من کوچکتر بود و کلا 39 سال هم زندگی کرد.

نگاهی به خاطرات دوران تحصیل پروفسور محمود بهزاد

محمود بهزاد خاطره ای از دکتر عبدالعلی طاعتی نقل میکند و می‌گوید:

ساده نویسی را او به من آموخت. هم نویسنده خوبی بود و هم شاعر خوبی. کتاب «داروین چه میگوید؟ » را که نوشتم و آماده چاپ شد به او دادم که نگاهی کند. بعد از خواندن پاراگراف اول، نگاهی به من کرد و دوباره خواند و بار دیگر نگاهی به من کرد و گفت، چه میخواهی بگویی؟ به او گفتم. گفت، همین را بنویس. نوشتم. بعد گفت، حالا همین را لفظ قلم بنویس. نوشتم. گفت، حالا مقایسه کن. دیدم تفاوت وحشتناکی دارد. خجالت کشیدم و درس بزرگ زندگی‌ام را یاد گرفتم.
گفت هر وقت می‌خواهی بنویسی، فکر کن کسی جلوی تو هست، داری با او حرف میزنی. در واقع این درس هم کمی بزرگی به من کرد و من هم به کمک آن خیلی‌ها را نویسنده کردم. معمولا آنچه نوشته‌ها را غیر قابل فهم میکند، اظهار فضل نویسنده است.

پروفسور محمود بهزاد و خانواده

محمود بهزاد بعد از دیپلم در سال 1311 با دختر یک روحانی که مادرهایشان با هم دخترعمه، دختر دایی بودند ازدواج کرد. وی صاحب 4 فرزند است که یک فرزند او، دکتر فرامرز بهزاد استاد کرسی دانشگاه بامبرگ آلمان، با نوشته‌ها و ترجمه‌های بسیاری که در مورد اثار کافکا و برشت داشته، در ایران کاملا شناخته شده است.

دختر او، پریچهر در دانشگاه مونیخ، بخش تحقیقات دستگاه عصبی کار میکند. پسر دیگرش هوشنگ، آرشیتکت است و در شیراز کار میکند و پسر اولش، منوچهر، در آلمان تحصیل کرد و در امور چاپ متخصص شده بود که در یک تصادف در نزدیکی زالسبورک اتریش کشته شد.

برخی فعالیت‌های پروفسور محمود بهزاد

محمود بهزاد در سال 1360 همکاری خود را با نظام پزشکی رشت و انجمن داروسازان ایران آغاز کرد و فعالیت‌های خود را در تهیۀ مقالات و سخنرانی‌های پزشکی و داروسازی و انتشار نشریۀ انجمن داروسازان گیلان (حکمت) متمرکز کرد.

آشنایی دکتر بهزاد با سه زبان انگلیسی، فرانسه و آلمانی سبب ترجمه‌های متعددی در زمینه‌های مختلف زیست شناسی، فیزیولوژی و ژنتیک گردید.

دکتر بهزاد تاکنون هشتاد عنوان کتاب به صورت تالیف و ترجمه، در زمینه‌های پزشکی، داروسازی و زیست شناسی به چاپ رسانیده و بیش از 90 عنوان کتاب را ویرایش و متجاوز از 200 مقاله را ترجمه یا تالیف نموده است.

شاگردان پروفسور بهزاد

محمود بهزاد در مدت 55 سال تدریس در زمین‌های مختلف زیست شناسی، فیزیولوژی، ژنتیک و… شاگردان بسیاری را تربیت نبود که از جمله مشهورترین آنها می‌توان به دکتر گنج بخشی از پزشکان سرشناسی که در فرانسه یک تیم جراحی را بر عهده دارد، اشاره نمود.

آرا و گرایش‌های خاص دکتر بهزاد

محمود بهزاد که به عنوان «پدر زیست شناسی نوین ایران» یا «اسیموف ایران» شهرت دارد، به عنوان کسی است که رسم الخط ارقام صفر را تغییر داد. تا آن زمان به جای صفرهای جلوی اعداد، نقطه میگذاشتند که با این پیشنهاد، رسم الخط آن به صورت دایره‌های توخالی تغییر کرد.

فعالیت‌های علمی پروفسور بهزاد

در سال 1324 با توجه به علاقۀ زیادی که به زیست شیمی داشت، به موازات تدریس در دبیرستان البرز تهران، در دانشکدۀ داروسازی ثبت نام کرد و در سال 1328 با اخذ مدرک دکترای داروسازی فعالیت خود را در تهیۀ کتاب‌های درسی و کمک درسی متمرکز ساخت.

استاد به سه زبان فرانسه، انگلیسی و آلمانی آشنایی داشت. در سال 1339 با ترجمۀ کتاب « سرگذشت زمین» تالیف جورج گاموف، وی برندۀ جایزه سلطنتی شد. ترجمۀ کتاب «روانشناسی فیزیولوژیک» که در سال 1348 انتشار یافت، موجب شد برای تدریس روانشناسی فیزیولوژیک به دانشگاه تهران دعوت شود.

از آن پس در دانشگاه تهران، دانشسرای عالی و مدرسۀ عالی دختران به تدریس زیست شناسی و روانشناسی فیزیولوژیک پرداخت. وی از سال 1339 به مدت 15 سال در دبیرستان رازی علوم طبیعی را به زبان فرانسوی تدریس کرد.

در سال 1341 مامور تاسیس سازمان کتاب‌های درسی شد و مدت دو سال ریاست این سازمان را به عهده داشت. خدمات درخشان او در سازمان کتاب‌های درسی فراموش نشدنی‌است. با تلاش او همۀ کتاب‌های درسی ایران ( از دورۀ ابتدایی تا پایان متوسطه) تدوین و تالیف شد و با رسم الخط واحدی به چاپ رسید.

مجسمه استاد در پارک سبزه میدان رشت

در سال 1360 به زادگاه خود بازگشت و همکاری خود را با انجمن داروسازان گیلان آغاز کرد و با بیش از 60 سال تدریس در زمینه‌های مختلف زیست شناسی، فیزیولوژی و ژنتیک به عنوان «پدر زیست شناسی نوین ایران» معروف شد.

تالیفات و ترجمه‌های پروفسور محمود بهزاد

پروفسور بهزاد پرکارترین نویسنده و مترجم کتاب‌های علمی در ایران است. تعداد تالیفات و ترجمه‌های او به 98 جلد کتاب می‌رسد که 63 کتاب را به تنهایی و 35 کتاب دیگر را به یاری همکاران دانشمند خود تالیف و ترجمه کرده است.

آثار او عموما مورد استقبال و توجه دانش‌پژوهان، دانشجویان و دانش‌آموزان قرار گرفته و برخی از تالیف‌ها و ترجمه‌های وی همانند «داروینیسم و تکامل» اکنون به چاپ دهم رسیده است.

اغلب آثار استاد بهزاد توسط ناشران معتبر همانند بنگاه ترجمه و نشر کتاب، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، امیرکبیر، خوارزمی، نیل، کتاب فروشی مرکزی و نیز انتشارات دانشگاه‌ها چاپ و منتشر شده است.

علاوه بر آثاری که نام برده شد و نیز کتاب‌هایی که با همکاری دیگر استادان منتشر ساخته، صدها مقاله در زمین‌های مختلف از وی به چاپ رسیده است. لیست آثار و کتاب‌های ترجمه شده این دانشمند ایرانی و به نام را در زیر میتوانید مشاهده کنید:

  1. آیا به راستی انسان، زادۀ میمون است؟
  2. ابعاد انسانی نوع آدمی
  3. بدن من
  4. بیوتکنولوژی
  5. بیولوژی برای همه
  6. تئوری تکامل و روانشناسی
  7. ترجمه کتاب 8 گناه بزرگ انسان متمدن
  8. ترجمه کتاب آدمی حافظه، ماشین
  9. ترجمه کتاب آقای تامپکینز در اندرون خود
  10. ترجمه کتاب آیا به راستی مردان برتر از زنان‌اند؟
  11. ترجمه کتاب اسرار بدن
  12. ترجمه کتاب اسرار مغز آدمی
  13. ترجمه کتاب ایمونولوژی در یک نگاه
  14. ترجمه کتاب بیوگرافی پیش از تولد
  15. ترجمه کتاب بیونیک
  16. ترجمه کتاب پاولف
  17. ترجمه کتاب پیدایش جهان و انسان
  18. ترجمه کتاب تکامل ( سری طلایی)
  19. ترجمه کتاب تن آدمی
  20. ترجمه کتاب تنها یک زمین
  21. ترجمه کتاب جانورشناسی (سری طلایی)
  22. ترجمه کتاب جهان از چه ساخته شده است؟
  23. ترجمه کتاب جهان چگونه آغاز شد؟
  24. ترجمه کتاب جهان در سراشیبی سقوط
  25. ترجمه کتاب حیات در آسمان ها
  26. ترجمه کتاب حیات و انرژی
  27. ترجمه کتاب دانشنامه عمومی (جهان جانداران)
  28. ترجمه کتاب راز وراثت
  29. ترجمه کتاب رمز تکوین
  30. ترجمه کتاب وران شناسی فیزیولوژیک
  31. ترجمه کتاب روان شناسی و فضا
  32. ترجمه کتاب زمین در خط
  33. ترجمه کتاب زمین شناسی نوین
  34. ترجمه کتاب زندگی گیاهی
  35. ترجمه کتاب زندگی ما به چه موادی بسته است؟
  36. ترجمه کتاب زندگینامه دانشوران
  37. ترجمه کتاب زیست شناسی BSCS
  38. ترجمه کتاب زیست شناسیWCB
  39. ترجمه کتاب زیست شیمی و رفتار
  40. ترجمه کتاب سرچشمه زندگی
  41. ترجمه کتاب سرگذشت زمین
  42. ترجمه کتاب سرگذشت زیست شناسی
  43. ترجمه کتاب شناخت حیات
  44. ترجمه کتاب شور هستی
  45. ترجمه کتاب عروج انسان
  46. ترجمه کتاب علم و زندگی
  47. ترجمه کتاب علم وراثت
  48. ترجمه کتاب فارماکولوژی در یک نگاه
  49. ترجمه کتاب فرهنگ اندیشه
  50. ترجمه کتاب فرهنگ علم
  51. ترجمه کتاب فرهنگنامه 18 جلدی
  52. ترجمه کتاب فقط یک تریلیون
  53. ترجمه کتاب فلسفه علمی
  54. ترجمه کتاب قرن داروین
  55. ترجمه کتاب کانی‌های جهان (سری طلایی)
  56. ترجمه کتاب کتاب هایی که دنیا را تغییر داده اند
  57. ترجمهع کتاب گفتار های فروید
  58. ترجمه کتاب گیاه شناسی
  59. ترجمه کتاب مبانی فارماکولوژی
  60. ترجمه کتاب محدودیت های رشد
  61. ترجمه کتاب مرز های دانش
  62. ترجمه کتاب وراثت و طبیعت آدمی
  63. جانورشناسی
  64. داروینییسم و تکامل
  65. دوره کامل علوم طبیعی دبیرستان‌ها
  66. روانشناسی حیوانی
  67. علم
  68. علوم سال اول راهنمایی
  69. علوم سال چهارم دبستان‌های کشور
  70. علوم سال دوم راهنمایی
  71. علوم سال سوم دبستان‌های کشور
  72. علوم سال سوم راهنمایی
  73. قانون جنگل
  74. گیاه شناسی برای سال ششم طبیعی
  75. مغز آدمی از دیدگاه روان شناسی
  76. نکاتی چند درباره رواشناسی فیزیولوژیک
  77. نکاتی چند درباره زیست شناسی
  78. نکاتی چند درباره ژنتیک
  79. نکاتی چند درباره فیزیولوژی اعصاب و غدد داخلی
  80. نکاتی چند درباره فیزیولوژی عمومی

مرگ

پروفسور محمود بهزاد ساعت 4:30 عصر 8 شهریور 1386 به دنبال بیماری چند ماهه سرطان معده که حتی در روزهای آخر نیز او را از پا نینداخت در منزل شخصی خود در رشت درگذشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

I'm not a spammer This plugin created by memory cards