زندگینامه محمدرضا نوری دلوئی

محمدرضا نوری دلوئی ، استاد پایه 26 دانشگاه علوم پزشکی تهران، در 20بهمن ماه1328در روستای دلوئی (یکی از روستاهای گناباد) دیده به جهان گشود. پدر وی کشاورز بود و از نظر معیشتی در طبقه متوسط جامعه قرار داشتند و این موضوع ایجاب میکرد که محمد رضا نیز در کنار خانواده مشغول بکار شود ودر کار کشاورزی و دامداری کمک و یاری رسان خانواده باشد. علاوه بر این نیز از طریق آموزش دروس به دوستانش که برای او به عنوان یک سرگرمی جذاب به حساب می آمد دستمزد ناچیزی بدست میاورد(این روند در ادامه تحصیلات دانشگاهی در داخل و خارج نیز تداوم داشت).

محمدرضا نوری دلوئی

دکتر محمدرضا نوری تحصیلات ابتدایی را در روستای دلوئی گذراند ؛ و همواره در دوران تحصیل با کسب رتبه نخست ازدانش آموزان ممتاز بود. تحصیلات ابتدایی را در سال1341به پایان رساند. و دیپلم خود را در رشته علوم تجربی در سال 1347 اخذ نمود. سپس به دانشکده علوم دانشگاه تهران در رشته زیست شناسی ورود پیدا کرد البته برای او رشته هایی که در آن زمان گرایشهای بیشتری داشتند نیز آماده بود ولی علاقه به کارهای پژوهشی در زمینه زیست شناسی بخصوص ژنتیک او را به این رشته سوق داد.

پس از دریافت مدرک لیسانس، با اخذ رتبه یک کنکور ارشد شاخه ی رادیوبیولوژی و ژنتیک، به مرکز تحقیقات بیوفیزیک و بیوشیمی  (IBB) دانشگاه تهران وارد شد. این مرکز در آن زمان تازه تاسیس شده بود و از جایگاه بسیار بالایی در علوم سلولی و مولکولی روز برخوردار بود. وی پس از سه سال تحصیل در مقطع ارشد و کسب رتبه نخست، از طریق بورسیه برای ادامه تحصیل به خارج از کشور رفت.

پژوهش روی زعفران و نخستین پایانامه پژوهشی:

دکتر محمدرضا نوری دلوئی در همان سال نخست تحصیل در رشته زیست شناسی با پیگیری های دشوار چندین ساله و مداوم خود در سال1351، مسئولین گروه زیست شناسی آن زمان و دانشکده علوم دانشگاه را متقاعد کرد که پژوهش روی زعفران ایران به دلیل ارزش اقتصادی قابل توجه آن آغاز شود. به همین خاطر دکتر چندین نوبت پیازهای زعفران مزروعی را از زادگاه خود گناباد (بخصوص دلوئی) در فصل مناسب به تهران انتقال داد، با کمک مستقیم پدرشان در مزرعه 78هکتاری دانشکده علوم دانشگاه تهران (واقع در کرج) ،قم، پردیس اصلی دانشگاه تهران و گلخانه های پژوهشی در محل IBB دانشگاه تهران که در حال تاسیس بود، کاشت و خود، سرانجام در سال 1354 اولین پایان نامه ی پژوهشی کارشناسی ارشد را با عنوان:

“مطالعه ی سیتوژنتیکی زعفران (Crocus sativus) و بررسی امکان کاشت آن در مناطق غیر از جنوب استان خراسان” را با موفقیت عالی گذراند.

دستاوردها

دکتر محمدرضا نوری دلوئی در این پژوهش به دستاوردهای زیادی نایل آمد که گوناگونی های کمیاب در زعفران ایرانی، میزان باروری دانه های گرده و بویژه عدد کروموزومی زعفران مزروعی ایران (3n = 24)را برای نخستین بار گزارش کرد. با استقرار این زیر ساخت ها، امکان و بستر مناسبی برای انجام شمار وسیعی از پژوهش های ارزشمند بعدی فراهم آمد.

این استاد پیشکسوت در سال1354 به دانشگاه ایالتی میشیگان آمریکا راه یافت و قریب به 6سال به طور تمام وقت به تحصیل علم پرداخت و در تیرماه1360 پس از گرفتن دکترای تخصصی (ph.D) در رشته ژنتیک مولکولی پزشکی به سبب علاقه خاص به سرزمین مادری به مهین بازگشت. استاد که از صاحبنظران ممتاز در زمینه بیماریهای ارثی در انسان، مهندسی ژنتیک و سرطان است، در یکی از مصاحبه های خود در باره ی این بخش از زندگی علمی خود میگوید: «از بدو ورود تاکنون در دوره های متعدد پیشرفته تخصصی و نیز در مراکز پیشرفته علمی جهان مشارکت فعال داشته ام.»

وی تقریبا همزمان با تولد دانش و فن ژنتیک و بیوتکنولوژی مولکولی وارد دانشگاه ایالتی میشیگان شد و به موازات فراگیری علم، با بهره گیری از روشهای قدرتمند مهندسی ژنتیک، پژوهشهای وسیع و عمیقی را بویژه در مورد مکانیسمهای مولکولی پیدایش سرطان به انجام رسانید و به دستاوردهای مهم منجر شد که بخشی از آن نیز در مجله Nature به چاپ رسیده است.

 

تاسیس مرکز ملی تحقیقات

از سال 1360 به تنهایی این ایده را در ایران بطور جدی ومستمر پیگیری نمود و6سال پیگیری سخت، اما خستگی ناپذیر و عاشقانه سپری شد و سرانجام درسال1366 موفق شد مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی را تاسیس کند مرکزی که اندیشه نخستین آن در سال 1355 و در کشور آمریکا در ذهن او شکل گرفت و بعد از تاسیس آن این رویای شیرین دیرین به واقعیت تبدیل شد و تا بهمن ماه 1372 مسئولیت اداره این مرکز را برعهده داشت.

دکتر نوری دلوئی همچنین با تاسیس گروه ژنتیک دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس شرایط برای تربیت نیروی متخصص ژنتیک را فراهم آورد که تربیت ده ها دانشجوی ارشد در رشته ژنتیک ثمره 14سال مدیریت این گروه علم بود. که بسیاری از آنها پس از دریافت درجه دکترا چه از داخل و چه از خارج هم اینک در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی کشور فعالیت میکنند.

انتشار  مجله رشد آموزش زیست شناسی

دکتر نوری دلوئی در طی سالهای 62و63با کمک وزارت آموزش و پرورش و برای نخستین بار در کشور به انتشار مجله ای به نام «رشد آموزش زیست شناسی»همت نمود وبیش از 13سال سردبیری آن را برعهده داشت.

تاسیس مجله بین المللی علوم پایه جمهوری اسلامی ایران در سال66 از جمله فعالیتهای این استاد بزرگ میباشد که همچنان مدیر مسئولی و سردبیری آن را برعهده دارد.

استاد در سال77 و پس از دو دهه پیگیری موفق شد تا با کمک و حمایت مدیر وقت دانشگاه، گروه ژنتیک پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران را تاسیس کند و مدیریت آن را تا نیمه نخست سال82 عهده دار بود.

دیگر مسئولیتها

عضویت در شورای پژوهشهای علمی کشور، شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی کشور، تصدی معاونت دانشگاه تهران، تصدی معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکبی ایران، عضویت در هیئت مدیره انجمن زیست شناسی ایران (از آغاز تاسیس برای مدت 8 سال) از جمله مسئولیت های وی در گذشته بوده است.

همچنین ایشان در هیئت تحریریه مجلات متعددی چون مجله بین المللی پزشکی جمهوری اسلامی ایران، طب و تزکیه و فصلنامه انگلیسی علمی پژوهشی بیوتکنولوژی ایران عضویت دارد و سردبیری مجله علمی پژوهشی زیست شناسی ایران وابسته به انجمن زیست شناسی ایران را نیز عهده دار است.دکتر عضو و دبیر بورد ژنتیک کشور است و در کمیته برنامه ریزی علوم زیستی کشور، کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، شورای سیاستگذاری و هماهنگی زیست فناوری کشور، کمیته المپیاد زیست شناسی دانشجویی کشور، هیئت امنای انستیتو پاستور ایران، هیئت داوران کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و کمیته کشوری پیشگیری از بیماریهای ژنتیک عضویت دارد.

دکتر محمدرضا نوری دلوئی به گفته خودشان از محضر بسیاری از اساتید برجسته جهانی بویژه جیمز واتسن، کربس، راتمن، کانگ، کارلسون، رابینز و اشلایدر کسب فیض نموده است.بطوری که برخی از اساتید وی(پروفسور مایکل بیشاپ و پروفسور ورموس) در سال1989 موفق به دریافت جایزه نوبل شده اند.

از دکتر محمدرضا نوری دلوئی تاکنون 57 مقاله تحقیقی و علمی پژوهشی در نشریات معتبر داخلی و خارجی منتشر شده است. همچنین در کنفرانس ها و اجلاس علمی پژوهش داخلی و بین المللی به ارئه بیش از89 مقاله در قالب سخنرانی همت گمارده است و نیز83 مقاله تحلیلی، مروری و تالیفی و بیش از 125مقاله علمی (ترویجی، فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و کاربردی) در نشریات علمی به چاپ رسانیده است.

دکتر محمدرضا نوری دلوئی که همواره به دانشجویان عشق میورزد، تا کنون توفیق داشته که در آمریکا و ایران بیش از32 هزار دانشجو در مقاطع مختلف داشته باشد. وی علاوه بر استاد راهنما، مشاوره ده ها پایان نامه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، از سال60تا کنون هزاران مورد مشاوره ژنتیک نیز به مراجعان و نیازمندان بصورت رایگان و بعنوان بخشی از زکات علمی انجام داده است.

وي در شمار زيادي طرح ملي و منطقه‌اي شركت داشته، جوايزي نيز دريافت كرده منجمله جشنواره بين المللي خوارزمي كه در شماري از آنها به عنوان مجري اصلي طرح به فعاليت پرداخته‌است. هم اكنون باهمكاري برخي از متخصصين ديگر طرح‌هاي ملي پژوهشي متعددي را در دست اقدام دارد كه يكي از آنها به شناسايي جهش‌هاي ژني آنزيم G6PD كشور مي‌پردازد كه با پيشرفت‌هاي در خور توجهي همراه بوده است و نتايج آن در چندين سمينار علمي و نشريه معتبر به تبع رسيده است.

دكتر نوري دلويي، به عنوان يكي از اساتيد برجسته كشور در زمينه علم ژنتيك در رابطه با جايگاه كنوني علم بيوتكنولوژي در جهان امروز و آينده، مي‌گويد: هم اكنون در كشورهاي پيشرفته علمي، با استفاده از مهندسي ژنتيك، گياهاني توليد مي‌شود كه نسبت به آفات مقاومند، با كمك بيوتكنولوژي مي‌توان كوير را به گلستان تبديل كرد و به جاي خارهاي كويري‌، ‌گياهان زيبا و معطر روياند، مي‌توان دامهاي مفيدتري ايجاد و بسياري از موارد را به مقدار انبوه و در زمان كم سنتز كرد. همچنين براي شناخت كامل بيماريهاي ژنتيكي، سرطان، ايدز و پيشگيري آنها بايد به سراغ مهندسي ژنتيك برويم.

وي افزود: طي سالهاي آينده با كمك اين علم مي‌توانيم با استفاده از يك قطره خون، شناسنامه كاملي براي فرد تهيه كرد كه اين امر براي شركت‌هاي بيمه پزشكي قانوني و… موثر است. بنابراين مي‌توان گفت‌ اهميت اين رشته از آنجاست كه پزشكي امروز با اين شيوه سنتي درمان راه به جايي نخواهد برد و جهان سده حاضر، جهان پزشكي مولكولي در راه استقرار جدي قلمروهايي مانند ژن درماني است.

اين استاد پيشكسوت دانشگاه علوم پزشكي تهران خطاب به جوانان و دانشجويان، اظهار مي‌كند: علم را به عنوان بخش مهم فرهنگ بسيار جدي شماريد. توسعه واقعي، متوازن و پايدار، بدون بهره گيري همه جانبه و جهت دار از علم و فن روز آمد و با محوريت انسان و دانايي امكان پذير نيست. همچنين انگيزه را براي خدا خالص كنيد و همت را عالي گردانيد و هرگز وارد آشفته بازار مدرك گرايي،‌ راحت طلبي و ميز خواهي و نام خواهي نشويد.

2 thoughts on “زندگینامه محمدرضا نوری دلوئی

  • بهمن ۹, ۱۳۹۶ at ۶:۰۹ ب.ظ
    Permalink

    اينجا هميشه پستهاي عالي داره ممنون

    Reply
    • بهمن ۹, ۱۳۹۶ at ۸:۵۰ ب.ظ
      Permalink

      خیلی متشکر از لطف شما.

      Reply

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

I'm not a spammer This plugin created by memory cards